ภ.ง.ด.90 กับ ภ.ง.ด.91 ต่างกันยังไง? สรุปเข้าใจใน 2 นาที
ต่างกันที่ "ประเภทเงินได้" ไม่ใช่จำนวนเงิน — ถ้าปีนี้คุณมีแค่เงินเดือน โบนัส ค่าจ้าง หรือค่าล่วงเวลา = ใช้ ภ.ง.ด.91 แต่ถ้ามีรายได้อย่างอื่นปนด้วย (ขายของออนไลน์ ฟรีแลนซ์ ค่าเช่า เงินปันผล) = ต้องใช้ ภ.ง.ด.90
สรุปสั้น ๆ ก่อนอ่าน
- ภ.ง.ด.91 = แบบสำหรับคนมีเงินได้ประเภทเดียวคือ "เงินได้จากการจ้างงาน" (มาตรา 40(1)) — มนุษย์เงินเดือนล้วน ๆ
- ภ.ง.ด.90 = แบบสำหรับคนที่มีเงินได้ มากกว่าหนึ่งประเภท หรือมีเงินได้ประเภทอื่นนอกเหนือจากเงินเดือน (มาตรา 40(2)–(8))
- ยื่นได้ทั้งกระดาษและออนไลน์ — กำหนดยื่นของปีภาษี 2569 คือ 31 มีนาคม 2570 (ยื่นที่สรรพากรพื้นที่) หรือ 8 เมษายน 2570 (ยื่นออนไลน์)
- หน้าที่เราคือ "เลือกให้ถูก" — เลือกผิดแล้วแก้ได้ แต่เสียเวลา และบางกรณีมีค่าปรับ
- บทความนี้ใช้เวลาไม่ถึง 2 นาที ก็รู้ว่าปีนี้ต้องยื่นแบบไหน
เลือกแบบไหน? ดูที่ "เงินได้" ของคุณเป็นหลัก
ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาแบ่งเงินได้เป็น 8 ประเภท (เรียกสั้น ๆ ว่ามาตรา 40(1) ถึง 40(8)) กติกาง่ายสุดคือ:
- มีเงินได้ แค่ประเภทเดียว → ยื่น ภ.ง.ด.91
- มีเงินได้ ตั้งแต่สองประเภทขึ้นไป → ยื่น ภ.ง.ด.90
| ภ.ง.ด.91 | ภ.ง.ด.90 |
|---|---|
| ใช้เมื่อมีเงินได้เฉพาะมาตรา 40(1) | ใช้เมื่อมีเงินได้หลายประเภท หรือมีประเภทอื่นนอกจาก 40(1) |
| เงินเดือน ค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา โบนัส เบี้ยเลี้ยง | เงินเดือน + ขายของออนไลน์ / ค่าเช่า / ฟรีแลนซ์ / วิชาชีพอิสระ / รับเหมา / เงินปันผล |
| กรณีทั่วไป: มนุษย์เงินเดือนล้วน | กรณีทั่วไป: ฟรีแลนซ์ · คนขายของออนไลน์ · คนมีรายได้เสริมหลายทาง · ลงทุนในหุ้น/กองทุน |
จุดที่คนเข้าใจผิดบ่อยสุด: หลายคนคิดว่า "รายได้เยอะ → 90 / รายได้น้อย → 91" ซึ่งไม่ใช่เลย ลุงที่ขายก๋วยเตี๋ยวรายได้เดือนละ 20,000 บาท ก็ยื่น 90 (เพราะเป็นเงินได้มาตรา 40(8)) ในขณะที่พนักงานเงินเดือน 100,000 บาท ที่มีแค่เงินเดือน ก็ยื่น 91
ตัวอย่างจริง 3 เคส (เทียบให้เห็นชัด)
| เคส | เงินได้ที่มี | ต้องยื่นแบบไหน | เพราะ |
|---|---|---|---|
| เคส 1: มนุษย์เงินเดือน | เงินเดือน + โบนัส | ภ.ง.ด.91 | มีเงินได้มาตรา 40(1) อย่างเดียว |
| เคส 2: เงินเดือน + ค่าเช่าคอนโด | เงินเดือน 40(1) + ค่าเช่า 40(5) | ภ.ง.ด.90 | มี 2 ประเภท |
| เคส 3: ขายของออนไลน์ | รายได้จาก Shopee/Lazada/TikTok Shop | ภ.ง.ด.90 | เงินได้มาตรา 40(8) ไม่ใช่เงินเดือน |
ถ้าไม่แน่ใจว่ารายได้ของคุณเป็นประเภทไหน ลองถามตัวเองว่า "เงินก้อนนี้เรารับในฐานะลูกจ้าง หรือในฐานะเจ้าของงาน/กิจการ" — ถ้าเป็นลูกจ้างอย่างเดียว มักจบที่ 91
ยื่นเมื่อไหร่? ปฏิทินที่ไม่ควรลืม (ปีภาษี 2569)
| ช่องทาง | กำหนดยื่น | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ยื่นกระดาษที่สรรพากรพื้นที่ | ภายใน 31 มีนาคม 2570 | ต้องไปด้วยตัวเอง/ไปรษณีย์ |
| ยื่นออนไลน์ (e-Filing) | ภายใน 8 เมษายน 2570 | สะดวกสุด และได้รับเงินคืนผ่านพร้อมเพย์ |
| ยื่นขอคืนเงินภาษี | ยื่นพร้อมแบบได้เลย | ขอคืน 3.38 ล้านแบบต่อฤดู (สถิติสรรพากร ฤดู 2569) |
เคล็ดลับจากคนที่ยื่นทุกปี: ยื่นตั้งแต่วันแรก ๆ ของเดือนมกราคม เพราะช่วงต้นฤดูระบบยังไม่แน่น และกรณีขอคืนเงิน หลายคนได้เงินคืนภายในสัปดาห์เดียว (ขึ้นอยู่กับความครบถ้วนของข้อมูลและการสุ่มตรวจของสรรพากร)
ยื่นผิดแบบ ทำยังไงต่อ?
ไม่ต้องตกใจ — ยื่นแบบเพิ่มเติมได้ภายในกำหนดเวลา แต่จะมีข้อจำกัดเรื่องการหักลดหย่อนที่ใช้สิทธิซ้ำ และคำนวณภาษีใหม่ทั้งใบ ถ้าเลยกำหนดยื่นแล้ว จะมี เงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนของภาษีที่ต้องชำระ (สูงสุดไม่เกิน 100%) — ยิ่งยื่นช้ายิ่งจ่ายเพิ่ม สิ่งที่ควรทำคือ "ยื่นให้ตรงแบบตั้งแต่แรก" หรือถ้าไม่มั่นใจ ปรึกษาผู้ทำบัญชี
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
1. ขอคืนภาษีเหมือนกันทั้ง 90 และ 91 ไหม?
เหมือนกันครับ — ทั้งสองแบบขอคืนได้ ถ้าภาษีที่ถูกหักไว้มากกว่าภาษีที่คำนวณได้จริง ต่างแค่ "แบบ" ที่ใช้ยื่น
2. มีเงินเดือนอย่างเดียว แต่มีเงินปันผลจากการลงทุนหุ้น ต้องใช้แบบไหน?
ต้องใช้ ภ.ง.ด.90 เพราะเงินปันผลเป็นเงินได้ประเภท 40(4) — ไม่ใช่เงินได้จากเงินเดือน
3. e-Filing ยื่น 90 กับ 91 ต่างกันยังไง?
ระบบจะถามและดึงข้อมูลมาให้ต่างกัน — แบบ 91 ดึงข้อมูลเงินเดือนจากระบบได้เลย ส่วนแบบ 90 ต้องกรอกรายได้ประเภทอื่นเพิ่มด้วยตัวเอง
ลองคำนวณของตัวเองก่อนยื่น
ไม่ว่าคุณจะใช้แบบไหน ก่อนยื่นควรรู้ตัวเลขของตัวเองก่อนเสมอ ลองใช้เครื่องมือของเรา: คำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา — กรอกเงินเดือน โบนัส และค่าลดหย่อน รู้ผลใน 1 นาที คำนวณในเครื่องคุณ ไม่เก็บข้อมูล ไม่ต้องสมัคร
ถ้ามีรายได้จากขายของหรือฟรีแลนซ์ด้วย ลองใช้ คำนวณภาษีฟรีแลนซ์และขายของออนไลน์ เพื่อเทียบวิธีเหมากับวิธีหักตามจริง
คำนวณในเครื่องคุณ ไม่เก็บข้อมูล ไม่ต้องสมัคร
รู้ตัวเลขของตัวเองก่อนตัดสินใจ — ใช้ฟรีทุกเครื่องมือ
ตัวเลขทั้งหมดเป็นการประมาณการเพื่อช่วยวางแผนเท่านั้น ในบางกรณีภาษีจริงของคุณอาจต่างจากที่คำนวณได้ เพราะยังมีค่าลดหย่อนและเงื่อนไขเฉพาะบุคคลที่เว็บนี้ไม่รู้จัก ก่อนยื่นแบบแสดงรายการหรือตัดสินใจซื้อผลิตภัณฑ์ลดหย่อน ควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดที่เว็บไซต์กรมสรรพากร (rd.go.th) หรือปรึกษาผู้ทำบัญชี/นักวางแผนภาษี
ปรับปรุงล่าสุด: ตุลาคม 2569 · อ้างอิงหลักเกณฑ์จากกรมสรรพากร (rd.go.th)