ฟรีแลนซ์ยื่นภาษี 2569: เหมา 60% หรือหักตามจริง แบบไหนจ่ายน้อยกว่า?
คำตอบสั้น ๆ: เลือกวิธีที่หักได้มากกว่า — โดยทั่วไป "หักเหมา 60%" ชนะ เพราะหักได้เยอะและไม่ต้องเก็บใบเสร็จ ถ้าอยากใช้วิธีหักตามจริงต้องมีหลักฐานครบและค่าใช้จ่ายจริงต้อง มากกว่า 60% ของรายได้ ถึงจะคุ้มกว่า
สรุปสั้น ๆ ก่อนอ่าน
- ฟรีแลนซ์/ขายของออนไลน์/รับจ้าง อยู่ในเงินได้มาตรา 40(5)–(8) ซึ่งเลือกหักค่าใช้จ่ายได้ 2 วิธี
- วิธีเหมา: ขายสินค้า 60% · รับจ้าง/รับเหมา 60% · วิชาชีพอิสระ 30% หรือ 60% (แล้วแต่สาขา) · ให้เช่าทรัพย์สิน 10–30%
- วิธีตามจริง: หักตามที่จ่ายจริง แต่ต้องมีใบเสร็จ/หลักฐานครบ และเป็นค่าใช้จ่ายเพื่อหากำไรจริง
- จุดตัดอยู่ที่ 60% ของรายได้ — ถ้าค่าใช้จ่ายจริงของคุณไม่ถึง 60% ของรายได้ วิธีเหมาเกือบทุกครั้งชนะ
- มี "ภาษีขั้นต่ำ 0.5%" ที่ต้องรู้ก่อน (อธิบายด้านล่าง)
วิธีที่ 1: หักค่าใช้จ่ายแบบเหมา (ไม่ต้องเก็บใบเสร็จ)
สรรพากรให้หักได้แบบเหมาตามประเภทรายได้:
| ประเภทรายได้ | อัตราหักเหมา |
|---|---|
| ขายสินค้า/ขายของออนไลน์ (40(8)) | 60% |
| รับจ้างทำของ/รับจ้างทั่วไป/รับเหมา (40(7)–(8)) | 60% |
| วิชาชีพอิสระ: ประกอบโรคศิลปะ (แพทย์ ทันตแพทย์ ฯลฯ) | 60% |
| วิชาชีพอิสระ: กฎหมาย วิศวกรรม สถาปัตยกรรม บัญชี (40(6)) | 30% |
| ให้เช่าบ้าน/อาคาร/ยานพาหนะ | 30% |
| ให้เช่าที่ดินเกษตร / ที่ดินอื่น / ทรัพย์สินอื่น | 20% / 15% / 10% |
ดี: ไม่ต้องเก็บใบเสร็จ ไม่ต้องพิสูจน์ ข้อเสีย: หักได้เท่ากันทุกปี ไม่ว่าจะใช้จริงเท่าไหร่
วิธีที่ 2: หักตามจริง (เก็บใบเสร็จไว้ทุกรายการ)
หักได้ตามที่จ่ายจริง เพื่อการประกอบธุรกิจ เช่น ค่าซื้อสินค้า ค่าบรรจุภัณฑ์ ค่าโฆษณา ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม ค่าจัดส่ง (ต้องแยกให้ชัดว่าจ่ายในนามไหน) ค่าอินเทอร์เน็ต/มือถือ (ตามสัดส่วนการใช้)
ต้องเก็บ: ใบกำกับภาษี/ใบเสร็จรับเงิน/ใบสำคัญรับเงิน ให้ครบ 5 ปี (เผื่อสรรพากรตรวจย้อนหลัง)
ตัวอย่างจริง: รายได้ 600,000 บาท เทียบ 2 วิธี
สมมติคุณมีรายได้ทั้งปี 600,000 บาท และมีค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท (ตัวเลขเป็นประมาณการ)
| วิธี | หักค่าใช้จ่าย | เงินได้สุทธิ | ภาษีทั้งปี |
|---|---|---|---|
| เหมา 60% | 360,000 | 180,000 | 1,500 บาท |
| ตามจริง 350,000 (58% ของรายได้) | 350,000 | 190,000 | 2,000 บาท |
| ตามจริง 400,000 (67% ของรายได้) | 400,000 | 140,000 | 0 บาท |
อ่านตารางนี้ให้เป็น: ถ้าค่าใช้จ่ายจริงของคุณ = 350,000 บาท (น้อยกว่า 60%) วิธีเหมาชนะ (จ่าย 1,500 < 2,000) แต่ถ้าค่าใช้จ่ายจริงสูงถึง 400,000 บาท (มากกว่า 60%) วิธีตามจริงชนะแบบขาดลอย
สูตรตัดสินใจเร็ว ๆ: เอาค่าใช้จ่ายจริงทั้งปี ÷ รายได้ทั้งปี
- ได้ไม่ถึง 0.60 → เลือกเหมา
- ได้เกิน 0.60 → เลือกตามจริง
ภาษีขั้นต่ำ 0.5% (มาตรา 48(2)) — กับดักที่ฟรีแลนซ์หลายคนไม่รู้
ถ้าคุณมีเงินได้ประเภท 40(2)–(8) ตั้งแต่ 120,000 บาทขึ้นไป ต้องคำนวณ "ภาษีขั้นต่ำ" = 0.5% ของรายได้พึงประเมิน แล้วเทียบกับภาษีที่คำนวณได้ตามปกติ
- ถ้าภาษีขั้นต่ำ ไม่เกิน 5,000 บาท → ยกเว้น ไม่ต้องใช้
- ถ้าเกิน 5,000 บาท → จ่ายยอดที่สูงกว่า ระหว่างภาษีปกติกับภาษีขั้นต่ำ
ตัวอย่าง: รายได้ 1,200,000 บาท (เหมา 60% → เงินได้สุทธิ 420,000 → ภาษีปกติ 19,500 บาท) ภาษีขั้นต่ำ = 0.5% × 1,200,000 = 6,000 บาท → ภาษีปกติสูงกว่า จึงจ่าย 19,500 บาท (ภาษีขั้นต่ำไม่ได้ทำให้จ่ายเพิ่มในเคสนี้ แต่คนที่หักลดหย่อนเยอะจนภาษีปกติเหลือน้อย ต้องระวัง)
ยื่นแบบไหน เมื่อไหร่
| รายการ | แบบ | กำหนด |
|---|---|---|
| ครึ่งปีแรก (ม.ค.–มิ.ย.) | ภ.ง.ด.94 | ภายใน 30 ก.ย. (ออนไลน์ถึง 8 ต.ค.) |
| ทั้งปี (ม.ค.–ธ.ค.) | ภ.ง.ด.90 | 31 มี.ค. 2570 (กระดาษ) / 8 เม.ย. 2570 (ออนไลน์) |
ถ้ามีเงินเดือนเป็นงานประจำอยู่แล้ว ยังต้องยื่น ภ.ง.ด.90 เมื่อมีเงินได้ฟรีแลนซ์เพิ่ม เพราะมีเงินได้มากกว่าหนึ่งประเภท
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
1. ปีแรกที่เริ่มฟรีแลนซ์ ยื่นยังไง?
เริ่มจากรวมรายได้ทั้งปี → เลือกวิธีหักค่าใช้จ่าย → หักลดหย่อน → ยื่น ภ.ง.ด.90 ผ่าน e-Filing (สมัครใช้ระบบล่วงหน้าได้) ถ้าเพิ่งเริ่มกลางปีและยังไม่เคยยื่น อ่านเพิ่มที่บทความ ภ.ง.ด.90 กับ 91 ต่างกันยังไง
2. ไม่มีใบเสร็จเลย ใช้วิธีเหมาได้ไหม?
ได้ครับ นี่คือข้อดีหลักของวิธีเหมา — หัก 60% ได้เลยโดยไม่ต้องมีหลักฐานค่าใช้จ่าย
3. ถ้าปีนี้ไม่มีกำไร ต้องยื่นไหม?
ถ้ามีรายได้ถึงเกณฑ์ต้องยื่นแบบ (เงินได้เกิน 120,000 บาท/ปี หรือ 60,000 บาทกรณีเงินได้บางประเภท) ต้องยื่นแบบครับ ภาษีอาจเป็น 0 แต่การไม่ยื่นมีโทษ
ลองเทียบ 2 วิธีด้วยตัวเลขของคุณเอง
ใส่ยอดรายได้และค่าใช้จ่ายจริงของคุณใน คำนวณภาษีฟรีแลนซ์และขายของออนไลน์ — เครื่องจะเทียบให้เลยว่าวิธีไหนจ่ายภาษีน้อยกว่า ใช้ฟรี คำนวณในเครื่องคุณ ไม่เก็บข้อมูล ไม่ต้องสมัคร
ตัวเลขทั้งหมดเป็นการประมาณการเพื่อช่วยวางแผนเท่านั้น ในบางกรณีภาษีจริงของคุณอาจต่างจากที่คำนวณได้ เพราะยังมีค่าลดหย่อนและเงื่อนไขเฉพาะบุคคลที่เว็บนี้ไม่รู้จัก ก่อนยื่นแบบแสดงรายการหรือตัดสินใจซื้อผลิตภัณฑ์ลดหย่อน ควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดที่เว็บไซต์กรมสรรพากร (rd.go.th) หรือปรึกษาผู้ทำบัญชี/นักวางแผนภาษี
ปรับปรุงล่าสุด: ตุลาคม 2569 · อ้างอิงหลักเกณฑ์จากกรมสรรพากร (rd.go.th)