ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คืออะไร? ถูกหักไปแล้วได้คืนไหม (พร้อมอัตราที่พบบ่อย)
คำตอบสั้น ๆ: ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คือ ภาษีที่ถูกหักไว้ล่วงหน้า ตอนที่เราได้รับเงิน (เงินเดือน ค่าจ้าง ค่าเช่า) แล้วผู้จ่ายนำส่งสรรพากรแทนเรา — ปลายปีเรายื่นแบบเพื่อ "หักกลบ" ถ้าหักไว้เกินได้คืน ถ้าหักไว้ไม่ครบต้องจ่ายเพิ่ม
สรุปสั้น ๆ ก่อนอ่าน
- ภาษีหัก ณ ที่จ่าย ไม่ใช่ภาษีเพิ่ม — เป็นการจ่ายล่วงหน้า ไม่ได้จ่ายซ้ำ
- เงินเดือนถูกหักทุกเดือน (ภ.ง.ด.1) · ค่าจ้าง/ค่าบริการ 3% · ค่าเช่า 5% · ค่าขนส่ง 1% · ค่าโฆษณา 2%
- ตอนยื่นปลายปี ยอดที่ถูกหักทั้งปีจะถูกนำไปหักออกจากภาษีที่คำนวณได้ — หักเกินได้คืน
- เอกสารที่ต้องได้จากผู้จ่าย: หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (สำหรับเงินเดือนเรียกว่า 50 ทวิ)
- ตัวอย่างจริง: ฟรีแลนซ์รายได้ 600,000 บาท ถูกหัก 3% = 18,000 บาท แต่ภาษีจริงแค่ 1,500 บาท → ได้คืน 16,500 บาท
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย ทำงานยังไง (ใน 3 บรรทัด)
- เราทำงาน/ขายของ → ได้เงิน
- ผู้จ่ายหักเงินส่วนหนึ่งไว้ (ตามอัตราที่กฎหมายกำหนด) แล้วนำส่งสรรพากรให้
- ปลายปีเรายื่นแบบ → เอา "ภาษีทั้งปีที่คำนวณได้" ลบ "ภาษีที่ถูกหักไว้" → ผลคือจ่ายเพิ่มหรือได้คืน
พูดง่าย ๆ: มันคือการ "ผ่อนภาษี" ให้จ่ายเป็นรายครั้ง ไม่ต้องเจอก้อนใหญ่ปลายปี
อัตราหัก ณ ที่จ่ายที่พบบ่อย (สำหรับบุคคลธรรมดา)
| ประเภทเงินได้ | อัตราหัก | แบบที่ผู้จ่ายต้องยื่น |
|---|---|---|
| เงินเดือน ค่าจ้างประจำ | ตามขั้นบันได (คำนวณรายเดือน) | ภ.ง.ด.1 |
| ค่าจ้างทำของ/ค่าบริการ | 3% | ภ.ง.ด.3 |
| ค่าเช่าทรัพย์สิน | 5% | ภ.ง.ด.3 |
| ค่าวิชาชีพอิสระ (กฎหมาย บัญชี วิศวกรรม ฯลฯ) | 3% | ภ.ง.ด.3 |
| ค่าขนส่ง | 1% | ภ.ง.ด.3 |
| ค่าโฆษณา | 2% | ภ.ง.ด.3 |
หมายเหตุ: อัตราอาจแตกต่างตามประเภทงานและเงื่อนไขการจดทะเบียน — ถ้าไม่แน่ใจให้ดูในหนังสือรับรองการหักภาษีที่ได้รับ
ตัวอย่างจริง: ถูกหักไว้เยอะ จ่ายภาษีจริงน้อย = ได้คืน
เคส: ฟรีแลนซ์รับงานบริษัท รายได้ทั้งปี 600,000 บาท ลูกค้าหักภาษี ณ ที่จ่าย 3% ทุกครั้ง
| ขั้น | คำนวณ | จำนวน |
|---|---|---|
| รายได้ทั้งปี | 600,000 บาท | |
| หักค่าใช้จ่ายเหมา 60% | 600,000 × 0.6 | −360,000 บาท |
| หักลดหย่อนส่วนตัว | −60,000 บาท | |
| เงินได้สุทธิ | 180,000 บาท | |
| ภาษีที่ต้องจ่ายจริง | (180,000 − 150,000) × 5% | 1,500 บาท |
| ภาษีที่ถูกหักไว้ | 600,000 × 3% | 18,000 บาท |
| ได้คืน | 18,000 − 1,500 | ≈ 16,500 บาท |
ทำไมได้คืนเยอะขนาดนี้: เพราะการหัก 3% คิดจาก "รายได้" แต่ภาษีจริงคิดจาก "เงินได้สุทธิหลังหักค่าใช้จ่ายและลดหย่อน" ซึ่งน้อยกว่ามาก — ยิ่งค่าใช้จ่ายจริงเยอะ (หรือเลือกหักเหมา 60%) ยิ่งได้คืนมาก
เอกสารที่ต้องเก็บไว้ (สำคัญมาก)
- หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย — ต้องได้จากผู้จ่ายทุกเจ้า ใช้กรอกตอนยื่นและเป็นหลักฐาน
- 50 ทวิ — สำหรับเงินเดือน ฝ่ายบุคคลจะออกให้ตอนต้นปี
- เก็บไว้ 5 ปี เผื่อสรรพากรตรวจย้อนหลัง
ถ้าลูกค้าไม่ยืนหนังสือรับรองให้ — ทวงได้ และควรทวง เพราะถ้าไม่มีเอกสาร เราจะใช้สิทธิหักกลบไม่ได้
ถ้าไม่ได้ถูกหักไว้เลย
ไม่ผิดอะไรครับ — แต่หมายความว่าคุณต้อง "จ่ายเอง" ตอนยื่นแบบ ตัวอย่าง: ฟรีแลนซ์รายได้ 600,000 บาท ที่ไม่ถูกหักเลย จะต้องจ่ายภาษี 1,500 บาทตอนยื่น ภ.ง.ด.90 (และอาจมี ภ.ง.ด.94 กลางปี)
วิธีเตรียมตัว: กันเงินภาษีไว้ประมาณ 5–10% ของกำไร เก็บในบัญชีแยก จะไม่เจอปัญหาตอนยื่น
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
1. ถูกหัก ณ ที่จ่ายแล้ว ยังต้องยื่นแบบไหม?
ต้องยื่นครับ การหัก ณ ที่จ่ายไม่ใช่การยื่นแบบ — ถ้าไม่ยื่นจะไม่ได้เงินคืน และมีความผิดเรื่องการไม่ยื่นแบบ
2. ตรวจยอดที่ถูกหักไปแล้วได้จากไหน?
จากหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายของแต่ละเจ้า และดูยอดในระบบ D-MyTax ของสรรพากร (ข้อมูลที่ผู้จ่ายนำส่ง)
3. ภาษีที่ถูกหักจากเงินเดือน กับจากงานฟรีแลนซ์ เอามารวมกันได้ไหม?
ได้ครับ ทั้งหมดนำมาหักกลบในแบบเดียวกันตอนยื่น ภ.ง.ด.90
ลองคำนวณว่าคุณจะได้คืนเท่าไหร่
ใส่รายได้และยอดที่ถูกหักไว้ใน คำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา หรือถ้าเป็นฟรีแลนซ์ใช้ คำนวณภาษีฟรีแลนซ์และขายของออนไลน์ — ใช้ฟรี คำนวณในเครื่องคุณ ไม่เก็บข้อมูล ไม่ต้องสมัคร
คำนวณในเครื่องคุณ ไม่เก็บข้อมูล ไม่ต้องสมัคร
รู้ตัวเลขของตัวเองก่อนตัดสินใจ — ใช้ฟรีทุกเครื่องมือ
ตัวเลขทั้งหมดเป็นการประมาณการเพื่อช่วยวางแผนเท่านั้น ในบางกรณีภาษีจริงของคุณอาจต่างจากที่คำนวณได้ เพราะยังมีค่าลดหย่อนและเงื่อนไขเฉพาะบุคคลที่เว็บนี้ไม่รู้จัก ก่อนยื่นแบบแสดงรายการหรือตัดสินใจซื้อผลิตภัณฑ์ลดหย่อน ควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดที่เว็บไซต์กรมสรรพากร (rd.go.th) หรือปรึกษาผู้ทำบัญชี/นักวางแผนภาษี
ปรับปรุงล่าสุด: ตุลาคม 2569 · อ้างอิงหลักเกณฑ์จากกรมสรรพากร (rd.go.th)