ค่าลดหย่อนบิดามารดา 2569: เงื่อนไขครบ + ใช้สิทธิได้ประหยัดเท่าไหร่
คำตอบสั้น ๆ: ใช้สิทธิลดหย่อนบิดาและมารดาได้ คนละ 30,000 บาท (สองท่านรวม 60,000 บาท) โดยบิดามารดาต้องมีอายุ 60 ปีขึ้นไป และมีเงินได้ทั้งปี ไม่เกิน 30,000 บาท — ถ้าพี่น้องหลายคน เลือกได้เพียงคนเดียวต่อหนึ่งท่าน
สรุปสั้น ๆ ก่อนอ่าน
- ลดหย่อนได้ คนละ 30,000 บาท — พ่อ 30,000 + แม่ 30,000 = 60,000 บาท
- เงื่อนไข: อายุ 60 ปีขึ้นไป และเงินได้ทั้งปีไม่เกิน 30,000 บาท
- มีพี่น้องหลายคน: ใช้สิทธิได้คนเดียวต่อท่าน (ต้องตกลงกัน)
- เบี้ยประกันสุขภาพของบิดามารดา หักได้เพิ่มอีกไม่เกิน 15,000 บาท
- ใช้สิทธิ 60,000 บาท ประหยัดภาษีได้ 3,000–12,000 บาท ขึ้นกับฐานภาษีของคุณ (ดูตาราง)
เงื่อนไขการใช้สิทธิ 4 ข้อ (เช็คให้ครบ)
| # | เงื่อนไข | รายละเอียด |
|---|---|---|
| 1 | อายุ | บิดา/มารดาต้องมีอายุ 60 ปีขึ้นไป (ภายในปีภาษีนั้น) |
| 2 | รายได้ | เงินได้ทั้งปีของท่านต้องไม่เกิน 30,000 บาท — ถ้าเกิน ใช้สิทธิไม่ได้เลย |
| 3 | ผู้ใช้สิทธิ | ใช้ได้เพียงคนเดียวต่อหนึ่งท่าน — พี่น้องต้องตกลงกัน |
| 4 | ความสัมพันธ์ | เป็นบิดามารดาของเรา (ตามกฎหมาย) — กรณีบิดามารดาของคู่สมรสมีเงื่อนไขเพิ่มเติม ควรตรวจสอบกับสรรพากร |
เอกสารที่ต้องเตรียม: เลขบัตรประชาชนของบิดา/มารดา และหลักฐานเรื่องรายได้ (ถ้าสรรพากรขอตรวจ) — เก็บไว้ให้พร้อมอย่างน้อย 5 ปี
ใช้สิทธิ 60,000 บาท ประหยัดภาษีเท่าไหร่
การลดหย่อนลด "เงินได้สุทธิ" → ประหยัดเท่ากับ 60,000 × อัตราขั้นที่ถูกตัดออก:
| เงินได้สุทธิของคุณ | อัตราขั้นที่เกี่ยวข้อง | ประหยัดประมาณ |
|---|---|---|
| ต่ำกว่า 150,000 | ไม่มีภาษีอยู่แล้ว | 0 บาท |
| 150,001–300,000 | 5% | 3,000 บาท |
| 300,001–500,000 | 10% | 6,000 บาท |
| 500,001–750,000 | 15% | 9,000 บาท |
| 750,001–1,000,000 | 20% | 12,000 บาท |
ระวัง: ยอดประหยัดจริงอาจ "ไม่เต็ม" ตัวเลขในตาราง ถ้าเงินได้สุทธิของคุณอยู่ใกล้ขอบขั้น — เช่น ขยับลงจาก 311,000 เหลือ 251,000 ประหยัดได้ 3,550 บาท ไม่ใช่ 6,000 (ดูตัวอย่างด้านล่าง)
ตัวอย่างจริง 2 เคส (ตัวเลขรันตรวจแล้ว)
เคส A: เงินเดือน 40,000 บาท/เดือน
| ขั้น | ไม่ใช้สิทธิ | ใช้สิทธิพ่อแม่ 2 ท่าน |
|---|---|---|
| รายได้ทั้งปี | 480,000 | 480,000 |
| − ค่าใช้จ่ายเหมา + ส่วนตัว + ประกันสังคม | −169,000 | −169,000 |
| − ค่าลดหย่อนบิดามารดา | — | −60,000 |
| เงินได้สุทธิ | 311,000 | 251,000 |
| ภาษีทั้งปี | 8,600 บาท | 5,050 บาท |
| ประหยัด | 3,550 บาท |
เคส B: เงินเดือน 50,000 บาท/เดือน
| ขั้น | ไม่ใช้สิทธิ | ใช้สิทธิพ่อแม่ 2 ท่าน |
|---|---|---|
| เงินได้สุทธิก่อนลดหย่อน | 431,000 | 431,000 |
| เงินได้สุทธิหลังลดหย่อน | — | 371,000 |
| ภาษีทั้งปี | 20,600 บาท | 14,600 บาท |
| ประหยัด | 6,000 บาท |
(ตัวเลขเป็น ประมาณการ — ทั้งสองเคสมีแค่ค่าลดหย่อนส่วนตัวและประกันสังคม ไม่มีลดหย่อนอื่น)
ความเข้าใจผิดที่พบบ่อย
- "พี่น้องหลายคน ใช้สิทธิด้วยกันได้" — ไม่ได้ครับ ใช้ได้คนเดียวต่อหนึ่งท่าน ถ้าใช้ซ้ำจะมีปัญหาตอนตรวจสอบ
- "พ่อแม่มีเงินได้เกิน 30,000 นิดหน่อย น่าจะใช้ได้" — ไม่ได้ เงื่อนไขเป็น "ไม่เกิน 30,000 บาทต่อปี" ถ้าเกิน 1 บาทก็ใช้สิทธิไม่ได้สำหรับท่านนั้น
- "เบี้ยประกันสุขภาพพ่อแม่หักได้แบบเดียวกับประกันของเรา" — คนละช่องครับ: ค่าลดหย่อนบิดามารดา 30,000 กับเบี้ยประกันสุขภาพบิดามารดา (สูงสุด 15,000) เป็นคนละรายการ ใช้ทั้งคู่ได้ถ้าเข้าเงื่อนไข
- "ใช้สิทธิแล้วไม่ต้องมีหลักฐาน" — ควรเก็บหลักฐานรายได้/เลขบัตรไว้เสมอ เพราะการตรวจสอบย้อนหลังทำได้
ขั้นตอนใช้สิทธิให้ถูก (ทำตาม 4 ข้อ)
- ถามบิดามารดาว่าเงินได้ทั้งปีเกิน 30,000 บาทไหม (ถ้าเกิน → ไม่ใช้สิทธิท่านนั้น)
- ตกลงกับพี่น้องว่าใครจะใช้สิทธิ (ถ้ามีหลายคน)
- กรอกในแบบ ภ.ง.ด.90/91 ตอนยื่น — ช่อง "ค่าลดหย่อนบิดามารดา"
- เก็บหลักฐานไว้ 5 ปี
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
1. พ่อแม่อายุ 59 ปี ใช้สิทธิได้ไหม?
ยังไม่ได้ครับ ต้องมีอายุ 60 ปีขึ้นไปภายในปีภาษีนั้น
2. พ่อแม่แยกกันอยู่/หย่าแล้ว ใช้สิทธิได้ไหม?
ได้ ถ้าเข้าเงื่อนไขอายุและรายได้ — และเราเป็นผู้ดูแลตามข้อกำหนด (ควรสอบถามสรรพากรในกรณีเฉพาะ)
3. พ่อแม่ของคู่สมรส ใช้สิทธิได้ไหม?
มีเงื่อนไขเพิ่มเติม (เช่น คู่สมรสไม่มีเงินได้ หรือยื่นรวมกัน) — แนะนำตรวจสอบกับสรรพากรหรือผู้ทำบัญชีก่อนยื่น เพื่อไม่ให้ใช้สิทธิซ้ำกับคู่สมรส
ลองคำนวณว่าลดหย่อนพ่อแม่ช่วยคุณเท่าไหร่
ใส่เงินเดือนและลดหย่อนที่คุณใช้สิทธิได้ใน เครื่องคำนวณลดหย่อนภาษี แล้วเทียบว่าการใช้สิทธิพ่อแม่ 60,000 บาท ประหยัดภาษีได้จริงเท่าไหร่ในฐานของคุณ (ใช้ฟรี คำนวณในเครื่องคุณ ไม่เก็บข้อมูล ไม่ต้องสมัคร)
คำนวณในเครื่องคุณ ไม่เก็บข้อมูล ไม่ต้องสมัคร
รู้ตัวเลขของตัวเองก่อนตัดสินใจ — ใช้ฟรีทุกเครื่องมือ
ตัวเลขทั้งหมดเป็นการประมาณการเพื่อช่วยวางแผนเท่านั้น ในบางกรณีภาษีจริงของคุณอาจต่างจากที่คำนวณได้ เพราะยังมีค่าลดหย่อนและเงื่อนไขเฉพาะบุคคลที่เว็บนี้ไม่รู้จัก ก่อนยื่นแบบแสดงรายการหรือตัดสินใจซื้อผลิตภัณฑ์ลดหย่อน ควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดที่เว็บไซต์กรมสรรพากร (rd.go.th) หรือปรึกษาผู้ทำบัญชี/นักวางแผนภาษี
ปรับปรุงล่าสุด: ตุลาคม 2569 · อ้างอิงหลักเกณฑ์จากกรมสรรพากร (rd.go.th)