มีรายได้หลายทาง/2 ทาง ยื่นแบบไหน? รวมรายได้ใน ภ.ง.ด.90 ยังไง
คำตอบสั้น ๆ: มีเงินได้ 2 ประเภทขึ้นไป → ใช้ ภ.ง.ด.90 เสมอ และต้อง รวมทุกทางเข้าด้วยกัน ก่อนคำนวณภาษี ตัวอย่างจริง: เงินเดือน 600,000 + ค่าเช่า 120,000 + ฟรีแลนซ์ 200,000 → เงินได้สุทธิ 595,000 บาท → ภาษีทั้งปี ≈ 41,750 บาท
สรุปสั้น ๆ ก่อนอ่าน
- กติกาง่ายที่สุด: เงินเดือนล้วน → ภ.ง.ด.91 · มีอย่างอื่นปน → ภ.ง.ด.90
- แต่ละประเภทรายได้ หักค่าใช้จ่ายไม่เท่ากัน (เงินเดือน 50% สูงสุด 100,000 · ขายของ 60% · ค่าเช่า 10–30% · วิชาชีพ 30–60%)
- ต้องรวมรายได้จาก ทุกช่องทาง — ลืมช่องทางไหนเสี่ยงถูกประเมินเพิ่ม
- ตัวเลขในบทความเป็น ประมาณการ และรันตรวจด้วยสูตรจริงแล้ว
ตารางเลือกแบบ (ตอบคำถาม "ภงด อะไร")
| ลักษณะเงินได้ | แบบที่ยื่น |
|---|---|
| เงินเดือน/ค่าจ้าง อย่างเดียว | ภ.ง.ด.91 |
| เงินเดือน + ค่าเช่า | ภ.ง.ด.90 |
| เงินเดือน + ขายของออนไลน์ | ภ.ง.ด.90 |
| ขายของ + ฟรีแลนซ์ (ไม่มีเงินเดือน) | ภ.ง.ด.90 |
| เงินเดือน + เงินปันผล + ดอกเบี้ย | ภ.ง.ด.90 |
หลักคิด: 91 มีไว้สำหรับ "เงินได้ประเภทเดียวคือเงินเดือน" เท่านั้น — ถ้ามีอย่างที่สองเข้ามา เปลี่ยนเป็น 90 ทันที
ตัวอย่างจริง: 3 ทางในปีเดียว
สมมติปีนี้คุณมี:
- เงินเดือน 600,000 บาท (หักค่าใช้จ่ายเหมา 100,000)
- ให้เช่าคอนโด 120,000 บาท (หักเหมา 30% = 36,000)
- ฟรีแลนซ์ 200,000 บาท (หักเหมา 60% = 120,000)
| ขั้น | คำนวณ | จำนวน |
|---|---|---|
| รายได้รวมทุกทาง | 600,000 + 120,000 + 200,000 | 920,000 บาท |
| หักค่าใช้จ่ายรวม | 100,000 + 36,000 + 120,000 | −256,000 บาท |
| หักส่วนตัว + ประกันสังคม | −69,000 บาท | |
| เงินได้สุทธิ | 595,000 บาท | |
| ภาษีทั้งปี | 150,000×0% + 150,000×5% + 200,000×10% + 95,000×15% | ≈ 41,750 บาท |
ขั้นตอนรวมรายได้ให้ถูก (ทำตาม 5 ข้อ)
- ลิสต์ทุกช่องทาง ที่มีเงินเข้าปีนี้ (เงินเดือน + โบนัส + ขายของ + ฟรีแลนซ์ + ค่าเช่า + ปันผล/ดอกเบี้ย)
- แยกแต่ละทางเป็นประเภทเงินได้ (มาตรา 40(1)–(8)) เพราะอัตราหักค่าใช้จ่ายต่างกัน
- หักค่าใช้จ่ายของแต่ละทาง (เหมาหรือตามจริง — เลือกวิธีที่หักได้มากกว่าเป็นรายทาง)
- หักค่าลดหย่อน ที่ใช้สิทธิได้ (ครั้งเดียว ไม่ซ้ำ)
- คำนวณภาษีจากเงินได้สุทธิรวม แล้วหักด้วยภาษีที่ถูกหักไว้ทุกทาง → จ่ายเพิ่ม/ได้คืน
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ลืมรายได้บางทาง — เช่น ค่าคอมที่โอนเข้าบัญชี หรือรายได้จากแพลตฟอร์มที่ถูกหัก ณ ที่จ่ายไว้แล้ว (หักไว้แล้วก็ต้องรวม)
- ใช้แบบ 91 ทั้งที่มีรายได้อื่น — แก้ได้แต่เสียเวลา ควรเช็คก่อนยื่น
- หักค่าใช้จ่ายเหมาซ้ำหลายทางเกินจริง — แต่ละทางมีเพดานของตัวเอง ห้ามสลับใช้
- ลืมยื่น ภ.ง.ด.94 ครึ่งปี — ถ้ามีรายได้ 40(5)–(8) ในครึ่งปีแรก
- ผ่อนชำระภาษีไม่ทัน — ถ้าต้องจ่ายตั้งแต่ 3,000 บาทขึ้นไป สรรพากรมีทางให้ผ่อนได้ (ตรวจเงื่อนไขกับสรรพากร)
เคล็ดลับลดภาษีเมื่อมีหลายทาง
- ดึงภาษีที่ถูกหักจากทุกทางมาเครดิตให้ครบ (รวมยอดหักจากฟรีแลนซ์และค่าเช่า)
- ลดหย่อนก้อนใหญ่ (RMF/SSF/ประกัน) จะมีมูลค่าสูงเมื่อรายได้รวมดันคุณเข้าขั้นที่สูงขึ้น — ที่เงินได้สุทธิ 595,000 อัตราขั้นถัดไปคือ 15%
- ถ้ามีคู่สมรส: ตรวจสอบว่าควรรวมยื่นหรือแยกยื่น (มีบทความเฉพาะเรื่องนี้ในคิวถัดไป)
คำถามที่พบบ่อย (FAQ — จากคำค้นจริง)
1. มีรายได้หลายทาง ยื่น ภงด อะไร?
ภ.ง.ด.90 ครับ (มีเงินได้ตั้งแต่ 2 ประเภทขึ้นไป) — รวมทุกทางเข้าด้วยกันแล้วยื่นครั้งเดียว
2. รายได้ 2 ทาง ยื่นยังไง?
รวมรายได้ทั้งสองทาง → หักค่าใช้จ่ายของแต่ละทางตามอัตราที่กำหนด → หักลดหย่อน → ยื่น ภ.ง.ด.90 ผ่าน e-Filing
3. ถ้ามีเงินเดือนอยู่แล้ว ต้องยื่น 91 ด้วยไหม?
ไม่ต้องครับ — ยื่น 90 ใบเดียวที่รวมเงินเดือนเข้าไปด้วย การยื่น 91 ซ้ำจะทำให้ระบบมีข้อมูลซ้ำ
ลองรวมรายได้ของคุณดู
ใส่รายได้ทุกทาง + ค่าใช้จ่าย + ลดหย่อนในเครื่องคำนวณของเรา แล้วดูภาษีรวมที่แท้จริง:
- คำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (เงินเดือน + รายได้อื่น)
- คำนวณภาษีฟรีแลนซ์และขายของออนไลน์ (เทียบเหมา 60% vs ตามจริง)
ใช้ฟรี คำนวณในเครื่องคุณ ไม่เก็บข้อมูล ไม่ต้องสมัคร
ตัวเลขทั้งหมดเป็นการประมาณการเพื่อช่วยวางแผนเท่านั้น ในบางกรณีภาษีจริงของคุณอาจต่างจากที่คำนวณได้ เพราะยังมีค่าลดหย่อนและเงื่อนไขเฉพาะบุคคลที่เว็บนี้ไม่รู้จัก ก่อนยื่นแบบแสดงรายการหรือตัดสินใจซื้อผลิตภัณฑ์ลดหย่อน ควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดที่เว็บไซต์กรมสรรพากร (rd.go.th) หรือปรึกษาผู้ทำบัญชี/นักวางแผนภาษี
ปรับปรุงล่าสุด: ตุลาคม 2569 · อ้างอิงหลักเกณฑ์จากกรมสรรพากร (rd.go.th)